Venedik Komisyonu  16 Nisan’da referanduma sunulacak anayasa değişikliğini inceledi.  Komisyon “önerilen sistem ülkeyi otoriter ve kişisel rejime dönüştürebilir” kararı aldı.

 Avrupa Konseyi’nin anayasa konusundaki uzmanlık organı Venedik Komisyonu’nun, 21 Ocak 2017 tarihinde TBMM’de kabul edilen anayasa değişikliği metniyle ilgili raporu kabul edildi. Avrupa Konseyi; 16 Nisan’da halk oylamasına sunulacak anayasa değişikliğinin kabul edilmesinin, Türkiye’yi “otoriter bir başkanlık sistemine sürükleyeceği” fikrine vardı.page_avrupa-ile-krizin-golgesinde-kalan-venedik-komisyonunun-turkiye-raporunda-neler-var_330193952

Raporda, anayasa değişikliğinin yöntem ve içerik bakımından Avrupa standartlarında hazırlanmadığı belirtildi. Kabul edilmesi halinde, “önerilen sistemin otoriter ve kişisel bir rejime dönüşme tehlikesi taşıdığı” vurgulandı. Önerilen değişiklik tasarısının, “Türkiye’nin demokratik anayasal geleneğinden geriye doğru atılmış tehlikeli bir adım” olacağını tanımlayan komisyon;Avrupa standartlarında anayasal referandum için, “ya OHAL uygulaması sona erene kadar referandumun ertelenmesi, ya da özgürlükler üzerindeki sınırlamaların kaldırılmasını” önerdi.ohal-eylemi-polis-mudahalesi-3-gozalti

Venedik komisyonu raporunda; OHAL’in anayasal referandum için demokratik  bir ortam sağlamadığı görüşünü dile getirdi.

Yöntem Avrupa normlarına aykırı

Raporda, OHAL uygulamasıyla muhalefete ve medya, basın özgürlüğü ve toplantı özgürlüklerine yönelik “kısıtlamalara” da yer verildi. Türkiye’de “gazetecilik açısından “kötü” hava ve giderek verimsizleşen ve tek taraflılaşmış toplumsal tartışma ortamının, anlamlı ve kapsayıcı bir demokratik referandum kampanyası olasılığını şaibeli kıldığı” ifade edildi.

Venedik Komisyonu, anayasa değişikliğinin öncelikle yöntem olarak Avrupa hukuk normlarıyla uyuşmadığı mesajı verdi. Gerçek anlamda tartışılmadan acele hazırlandığı, HDP üyesi çok sayıda milletvekilinin görüşmeler sırasında cezaevinde olduğu ve TBMM’deki oylamada gizlilik kuralına uyulmadığı örnek gösterildi.4fe210e8d760787d_480x270

İçerik de uyumlu değil

Venedik Komisyonu, anayasa değişikliğinin içerik olarak da Avrupa normlarıyla uyuşmadığı görüşünde. Raporda, anayasa değişikliğiyle oluşturulmak istenen “Türk tarzı” başkanlık sisteminin “Türkiye’nin parlamenter sisteme dayalı anayasal geleneğinden kopuş” anlamına geleceği belirtildi. Bu sistemin, “demokratik başkanlık sisteminin özelliği olan kuvvetler ayrılığı mantığı ile bağdaşmadığı” ve “parlamentoyu pratikte marjinalleştirdiği” kaydedildi.

Raporda Başkan’ın; bakan, başkan yardımcıları ve üst düzey bürokratları denetime tabi olmadan atama yetkisi, atanacak başkan yardımcılarının Başkan’ın yokluğunda başkan yetkilerini kullanacak olmaları, Başkan ve atadığı kişilerin ancak cezai sorumluluk doğduğunda hesap vermeleri, Başkan’ın kendi partisinin üyesi olması ve böylelikle yasama organını kontrol etmesi, parlamentoyu fesih hakkına sahip olması, OHAL ilan etme ve istediği gibi kanun hükmünde kararname çıkarma yetkilerine sahip olması ve yüksek yargı memurlarını atama konusunda getirilmesi planlanan yetkilerin, Avrupa hukuk normlarına aykırı olduğuna işaret edildi.

Bozdağ tepki göstermiştibekir-bozdag-671

Türkiye Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Venedik Komisyonu raporuna geçtiğimiz günlerde Strasbourg’u ziyareti sırasında tepki göstermiş ve “sadece muhalefetin görüşünü yansıttığı” mesajını vermişti. Bozdağ, “Venedik Komisyonu’nun neler yazdığını biliyorum. Eğer muhalefetin görüşünü rapor edecekseniz o halde Türkiye’ye gelmenin de anlamı yok. İnternet sitelerinden de indirir yaparsınız. Adil, tarafsız, objektif olunmadığı takdirde reform iradesi de geriler” ifadelerini kullanmıştı.

Venedik Komisyonu’nun görüş raporu, Türkiye’nin de 18 parlamenterle temsil edildiği Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nin (AKPM) talebi üzerine hazırlandı. Rapor, AKPM’nin Nisan ayındaki genel kurul toplantılarında oylanacak Türkiye kararına da temel oluşturacak.

 

Venedik Komisyonu’ndan; 'otoritarizm' uyarısı
4.8Puan
Okuyucu Puanı: (2 Votes)